Από τον Σεπτέμβριο του 2026 τίθενται σε εφαρμογή οι νέες διατάξεις του Κληρονομικού Δικαίου που αφορούν – μεταξύ άλλων – και στην εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή. Η εξ αδιαθέτου (= χωρίς διαθήκη) κληρονομική διαδοχή επέρχεται όταν δεν υπάρχει καθόλου διάταξη τελευταίας βούλησης του κληρονομουμένου (διαθήκη, κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου) ή όταν η διαδοχή από αυτήν ματαιωθεί, είτε εν όλω είτε εν μέρει.
Με τις νέες διατάξεις είναι προφανής, αν και όχι αρκούντως αιτιολογημένη, η ενίσχυση του κληρονομικού δικαιώματος του επιζώντος συζύγου, ο οποίος, όταν συντρέχει στην πρώτη τάξη με ένα τέκνο, κληρονομεί το ένα τρίτο (1/3) της κληρονομιάς, ενώ όταν συντρέχει με δύο ή περισσότερα τέκνα, παραμένει, όπως και πριν, στο ένα τέταρτο (1/4) της κληρονομιάς. Η μεγαλύτερη καινοτομία στο κληρονομικό δικαίωμα του συζύγου βρίσκεται στην τρίτη τάξη της εξ αδιαθέτου διαδοχής, όπου ο σύζυγος καλείται ως μοναδικός κληρονόμος σε ολόκληρη την κληρονομιά, μη υπαρχόντων συγγενών των δύο προηγούμενων τάξεων, ήτοι κατιόντων, γονέων, αδελφών, καθώς και τέκνων και εγγονών αδελφών που εξέπεσαν πριν ή μετά την επαγωγή.
Επιπλέον, πέραν των διατάξεων που προβλέπουν το δικαίωμα του συζύγου στο εξαίρετο και στην αποκλειστική χρήση χωρίς αντάλλαγμα για ένα έτος από τον θάνατο του κληρονομουμένου, του ακινήτου της κληρονομιάς που χρησίμευε ως κύριος τόπος διαμονής του ιδίου και του κληρονομουμένου, προβλέπεται η δυνατότητα του συζύγου να ζητήσει δικαστικά την επικαρπία αντικειμένων της κληρονομιάς, αντί της κληρονομικής του μερίδας.
Επιπροσθέτως, για πρώτη φορά εισάγεται στη πέμπτη τάξη ως κληρονόμος το πρόσωπο με το οποίο ο κληρονομούμενος συζούσε μόνιμα σε ελεύθερη ένωση, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει ειδικότερα η ΑΚ1817 και πάντως μετά από δικαστική κρίση, δηλαδή θα πρέπει το πρόσωπο αυτό να υποβάλει αίτηση κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας στο Δικαστήριο της κληρονομιάς (= το Πρωτοδικείο, στην περιφέρεια του οποίου ο κληρονομούμενος είχε, κατά τον χρόνο του θανάτου του, την κατοικία του, και αν δεν είχε κατοικία, την διαμονή του, και αν δεν είχε ούτε διαμονή, το Πρωτοδικείο της πρωτεύουσας του κράτους) εντός των προβλεπομένων προθεσμιών, το οποίο Δικαστήριο θα βεβαιώσει τις προϋποθέσεις της ΑΚ1817.
Παρακάτω παρατίθεται πίνακας που απεικονίζει τις έξι τάξεις της εξ αδιαθέτου διαδοχής, όπως αυτές διαμορφώνονται και ισχύουν από τον Σεπτέμβριο του 2026, με την θεμελιώδη αρχή που ίσχυε και πριν, ότι δηλαδή κληρονόμοι που υπάρχουν σε μια τάξη αποκλείουν τους κληρονόμους της επόμενης τάξης.

